Uitvoering onderzoek

Karin van Veen (auteur van deze website) verricht sinds juli 2020 onderzoek voor Graven in de vuurlinie. Dit omvat archief-, literatuur-, internet- en veldonderzoek.

Het bronmateriaal in archieven bestaat uit dagboeken, aantekeningen, brieven en veelal ongepubliceerde verhalen van ooggetuigen. De meeste waarde wordt gehecht aan teksten die tijdens of kort na de gebeurtenissen in 1944/1945 zijn geschreven.
Verder gaat het om dossiers van de Vereniging Ex-Dwangarbeiders Nederland, de NSDAP, gemeenten, bestuurders en journalisten. Ook bevatten pamfletten en kranten relevante informatie. Beeldmateriaal, zoals (militaire) plattegronden, oude foto’s en tekeningen vullen dit prachtig aan.

Wat literatuur betreft, zijn tientallen boeken geraadpleegd. Kort na de oorlog publiceerden schrijvers uit de regio al veel anekdotisch materiaal. Het lijkt erop dat elke volgende generatie in de geschiedenis duikt en nieuwe inzichten publiceert. Tot de literatuur behoren eveneens studies over de regionale oorlogsgeschiedenis, de evacuatieperiode, de arbeidsinzet, de razzia’s en de wederopbouw. De literatuurlijst staat bij Bronnen op deze website en wordt in 2022 verder aangevuld.

Op internet wordt gezocht naar achtergrondinformatie. Daarnaast staan meerdere verhalen van ex-dwangarbeiders her en der op internet. Graven in de vuurlinie wil verhalen bijeenbrengen van mannen die in het onderzoeksgebied hebben gewerkt.

Het veldonderzoek, ten slotte, bestaat uit wandeldroppings. Op basis van oude militaire kaarten laat de auteur zich in de buurt van verdwenen loopgraven droppen, waarna zij wandelend de omgeving langs de linie verkent. Op deze manier krijgt zij een goed beeld van het gebied waarin de dwangarbeiders hebben geleefd en gewerkt.

In een opzicht komt Graven in de vuurlinie (te) laat: de meeste dwangarbeiders zijn inmiddels overleden. De jongsten in 1944/1945 zijn anno 2022 ongeveer 95 jaar oud. Toch wordt gepoogd om in contact te komen met mannen die hun verhaal willen delen.

Formeel samengevat, is Graven in de vuurlinie een sociaal-maatschappelijk en historisch onderzoek, met speciale focus op de kleine verhalen van gewone mensen in een grote wereldoorlog.

Dit onderzoek en de website horen bij een project, dat gestart is als particulier initiatief.