Video presentatie over verdedigingslinie

In 1944-1945 verscheen in Arnhem een gordel aan verdedigingswerken van de Duitse Panther-Stellung. Onderzoeker Karin van Veen vertelde op 10 april 2026 bij de Historische Herberg Arnhem hoe en waar deze verdedigingslinie was opgebouwd. Zij schreef onder meer het boek Graafwerk voor de Panther-Stellung in die stad. Duizenden Nederlandse mannen moesten loopgraven en barricades maken voor de Duitse bezettingsmacht.

Naar de video op YouTube.

Reconstructie reis van Adrianus ‘Janus’ Bik naar het spergebied

Adrianus Bik is pas 17 jaar oud, wanneer hij in november 1944 een oproep krijgt voor de gedwongen tewerkstelling. Hij is één van de circa 7.000 mannen die vanuit Rotterdam en omgeving naar het spergebied langs de Rijn moeten. Bik komt uit Terbregge en overnacht eerst in de tramremise aan de Kootsekade. Dan vertrekt de lange stoet naar het Rijnfront. Onderweg slapen de dwangarbeiders in Waddinxveen, Utrecht, Soesterberg en Ede.

Frits Farinaux heeft een inzichtelijke reconstructie gemaakt van Biks route. En Tom Janse schreef een boeiend artikel over de ervaringen van deze jonge dwangarbeider in het historische magazine Ter Brugge.

Naar de digitale versie van het magazine Ter Brugge. Op dezelfde webpagina staat onder het magazine ook de reconstructie van de reis.

Na enige tijd belandt Adrianus Bik in Rhenen, waar hij onder meer op de Grebbeberg gaat werken. Meer over zijn situatie aldaar leest u in het boek In het spoor van de loopgraven. Spitters in het spergebied van Oosterbeek tot en met Rhenen, 1944-1945.

Er zijn nog boeken verkrijgbaar.

Met vriendelijke groet,

Karin van Veen
Senior onderzoeker
Graven in de vuurlinie

(Bron afbeelding: video still presentatie Historische Herberg Arnhem, 10 april 2026.)

© 2026, Graven in de vuurlinie